Wstęp

Uczestnikami spotkania byli przedstawiciele Urzędu Transportu Kolejowego, przewoźników    i zarządcy infrastruktury.

Spotkanie odbyło się w Ministerstwie Infrastruktury zorganizowane na wniosek Przewodniczącego PKBWK.

Na początku spotkania Przewodniczący PKBWK przywitał uczestników i podziękował za przybycie.

Poinformował, że podjął decyzję o przedłużeniu terminu wydania rekomendacji w sprawie zalecenia dotyczącego dodatkowego informowania maszynistów przez dyżurnych ruchu o wjeździe na tor główny na stacji, gdy istnieje konieczność zmniejszenia prędkości pociągu. Decyzja ta spowodowana była przede wszystkim dyskusją w sprawie i koniecznością dogłębnej analizy uzyskanych opinii od przewoźników, zarządcy infrastruktury oraz organizacji związkowych.

Przebieg spotkania:

1. W pierwszej części spotkania Przewodniczący PKBWK omówił przedstawionej przez siebie prezentacji statystykę zdarzeń polegających na przejechaniu sygnału „Stój” (SPAD) lub przekroczeniu dozwolonej prędkości. W stosunku do roku 2010 r. liczba ww. zdarzeń w 2011 r. odnotowała już wzrost do dnia w którym odbyło się spotkanie.
2. Następnie Przewodniczący PKBWK omówił wybrane zdarzenia, które zaistniały po poważnym wypadku w Babach  z dnia 12.08.2011 r.
3. Przewodniczący PKBWK przedstawił propozycję przywrócenia zapisu w zmienionej formie w §37 ust 3a instrukcji Ir-1 (R1), który obowiązywał w instrukcji R-1 do roku 2008 w zakresie obowiązku informowania maszynistów przez dyżurnych ruchu o zmianie toru na stacji z głównego zasadniczego na główny dodatkowy. Informacja ta ma mieć charakter dodatkowy w stosunku do obowiązku obserwacji drogi przebiegi przez maszynistę i stosowania się do wskazań semaforów wjazdowych na stację i w żaden sposób nie zdejmuje powyższych obowiązków z maszynistów.
4. Dokonano prezentacji filmu obrazującego zagrożenie ruchu kolejowego na stacji Koluszki. Następnie dokonano krótkiego omówienia i dyskusji nt. stwierdzonych zagrożeń. Przedstawiciele PKP PLK poinformowali, że zostało wszczęte dochodzenie wyjaśniające w stosunku do pracownika zarządcy zatrudnionemu na stacji Koluszki  mające na celu zbadanie prawidłowości wykonywanych przez niego czynności.
5. Biorąc pod uwagę pogarszający się stan bezpieczeństwa ruchu kolejowego w zakresie zdarzeń, o których mowa była w pkt. 1, Przewodniczący poinformował uczestników o zamiarze wydania następujących zaleceń – rekomendacji mających na celu poprawę bezpieczeństwa:

§  Przeprowadzenie przez przewoźników i zarządców infrastruktury dodatkowych szkoleń w trybie nadzwyczajnym w odniesieniu do pracowników zatrudnionych na stanowiskach związanych z bezpieczeństwem ruchu kolejowego, w tym maszynistów, kierowników pociągów i dyżurnych ruchu mających na celu przypomnienie im obowiązków związanych z przepisami krajowymi i wewnętrznymi zarządcy infrastruktury i przewoźników. Szkolenia powinny być przeprowadzone przez osoby posiadające kwalifikacje w specjalności ruchu, pojazdów kolejowych z napędem i będące członkami komisji kolejowych zakładowych na stanowisku Kontrolera

§  Zabudowa w kabinie pojazdów kolejowych z napędem prowadzących pociągi kamer cyfrowych rejestrujących obraz infrastruktury przed kabiną (wskazania semaforów) i zapisujących rozmowy w kabinie maszynistów. Minimalne kryteria takich kamer powinny być następujące:

a.       Zapis obrazu kamery będzie filmował szlak, nie zaś osobę maszynisty; dodatkowo kamera będzie rejestrować dźwięk wewnątrz kabiny (powtarzanie sygnałów widzianych przez maszynistę).

b.      Zapis na kartach SD – czas przechowywania nagrania minimum 24h.

c.       Z uwagi na brak ingerencji w urządzenia bezpieczeństwa i konstrukcję pojazdu urządzenia, a pełniące funkcję pomocniczą nie przewidywana jest konieczność zatwierdzenia typu przez Prezesa UTK.

d.      Kamera powinna być wstrząsoodporna i odporna na możliwe zakłócenia ze strony innych urządzeń w lokomotywie.

e.       Kamera może być stacjonarna lub przenośna, w tym drugim przypadku ważne byłoby przeszkolenie maszynistów z zakresu każdorazowego montażu kamery.

f.       Odczyt zapisu kamery powinien być możliwy tylko przez członków komisji lub wskazanego przez Pracodawcę pracownika.  

Kamery są już stosowane na wybranych pojazdach kolejowych przez niektórych przewoźników w Polsce– zaprezentowano uczestnikom zdjęcia z pojazdu kolejowego z napędem wyposażonego w takie rozwiązanie.

      5.      Zdaniem Przewodniczącego PKBWK instalacja kamer w kabinach umożliwi:

• Korzystanie z jej zapisów przy dochodzeniach zdarzeń kolejowych, co w znakomity sposób potrafi zrekonstruować przebieg zdarzenia (rzeczywiste obrazy semaforów przy przejechaniach sygnałów „Stój” zdarzenia na przejazdach, potrącenia osób, najechania na przeszkody, uszkodzenia sieci trakcyjnej itd.).
• Korzystanie z zapisów przy analizie zasadności otrzymanej informacji o nieprawidłowym działaniu urządzeń sygnałowych.
• Element zapobiegawczy dla maszynistów – świadomość rejestracji obrazu szlaku i dźwięku w kabinie zmotywuje maszynistów do większej dbałości o przestrzeganie przepisów.

     6. Po omówieniu prezentacji Przewodniczący PKBWK otworzył dyskusję, podczas której głos zabrali przedstawiciele:

• PKP Cargo SA – Proponowane zmiany w instrukcji Ir1 (R1) są słuszne. Instalacja kamer na wszystkich lokomotywach przyczyni się do zapobiegania wypadkom, jednakże koszt tego przedsięwzięcia dla PKP Cargo będzie bardzo duży i wymaga rozważenia czy kamery mają być instalowane na wszystkich lokomotywach.
• Przewozy Regionalne Sp. z o. o.  – rozwiązanie umożliwi monitorowanie pracy maszynisty. Zmiana w instrukcji Ir1 powinna być poprzedzona zmianą Rozporządzenia Ministra Infrastruktury o ogólnych zasadach prowadzenia ruchu kolejowego. Jednakże w przypadku wydania rekomendacji do końca roku, możliwe będzie ujęcie kosztów instalacji kamer w budżecie;
• PKP Intercity – dodatkowe informowanie przez dyżurnych ruchu jest słuszne, gdyż mogłoby zapobiec wielu zdarzeniom; instalowanie kamer to wydatek kilku mln zł dla przewoźnika; urządzenia powinny być stacjonarne nie przenośne; obecność kamery zmobilizuje  maszynistę  do przestrzegania przepisów i będzie czynnikiem prewencyjnym;
• UTK – proponowana zmiana do instrukcji Ir-1 nie będzie sprzeczna z Rozporządzeniem. UTK popiera ideę planowanych przez Przewodniczącego PKBWK rekomendacji. Wydawane rekomendacje mogą wymusić na Ministrze Infrastruktury konieczność zmiany Rozporządzenia.
• PKP PLK – instalacja kamer nie przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa, lecz przyczyni się do łatwiejszego dochodzenia wypadków kolejowych. Rzeczywista poprawa bezpieczeństwa powinna być efektem podjęcia działań systemowych np. wdrożenia ERTMS.

Ustalenia spotkania:

1. PKBWK prześle do uczestników projekt Notatki ze spotkania z prośbą o ew. uwagi.
2. Uczestnicy spotkania, którzy do tej pory nie zgłosili swojego stanowiska odnośnie zmian w przepisach proszeni są o przedstawienie tego stanowiska na piśmie.
3. PKBWK rozważy zebrane stanowiska i uwagi oraz podejmie decyzję odnośnie planowanego zalecenie w terminie do 30.11.2011. Uczestnicy spotkania zostaną poinformowani o decyzji PKBWK w tym zakresie.

Opracowali: Rafał Leśniowski , Tadeusz Ryś  PKBWK